CẨM NANG SỬ DỤNG MORPHIN TẠI NHÀ CHO BỆNH NHÂN UNG THƯ

Thứ ba - 30/12/2025 16:18

Trong quá trình điều trị cho bệnh nhân giai đoạn muộn, việc kiểm soát cơn đau là ưu tiên hàng đầu để cải thiện chất lượng cuộc sống. Morphin (thuốc giảm đau trung ương) là "vũ khí" đắc lực nhất, nhưng cũng là thuốc cần sự cẩn trọng đặc biệt khi sử dụng tại gia đình.
Dưới đây là những lưu ý quan trọng dành cho bệnh nhân và người nhà:
1. Nguyên tắc "3 Đúng" không thể bỏ qua
Việc dùng Morphin tại nhà phải tuân thủ tuyệt đối chỉ định của bác sĩ chuyên khoa:

Đúng liều lượng: Không tự ý tăng liều khi thấy đau chưa giảm ngay, cũng không tự ý giảm liều vì sợ "nghiện".
Đúng giờ giấc: Nên uống thuốc vào các khung giờ cố định để duy trì nồng độ thuốc trong máu ổn định, giúp ngăn chặn cơn đau trước khi nó bùng phát.
Đúng đường dùng: Thuốc viên uống (tác dụng chậm/nhanh) hoặc thuốc dán, thuốc tiêm theo đúng hướng dẫn. Nếu là viên nén giải phóng chậm, tuyệt đối không nghiền nát hoặc nhai vì có thể gây ngộ độc do thuốc giải phóng ồ ạt.

2. Kiểm soát các tác dụng phụ thường gặp
Nhiều gia đình lo lắng khi thấy bệnh nhân có biểu hiện lạ. Hãy bình tĩnh xử lý như sau:

Táo bón: Đây là tác dụng phụ gần như 100% bệnh nhân gặp phải.
- Lời khuyên: Uống nhiều nước, ăn nhiều chất xơ và chủ động dùng thuốc nhuận tràng theo đơn của bác sĩ ngay từ ngày đầu dùng Morphin.
Buồn nôn và nôn: Thường chỉ xuất hiện trong vài ngày đầu.
- Lời khuyên: Có thể dùng kèm thuốc chống nôn. Tình trạng này sẽ tự hết khi cơ thể thích nghi với thuốc.
Buồn ngủ, lơ mơ nhẹ: * Lời khuyên: Giữ an toàn cho bệnh nhân, tránh vận động mạnh hay đi lại một mình. Nếu bệnh nhân ngủ gà, gọi hỏi không đáp, cần liên hệ bác sĩ ngay.

3. Nhận biết dấu hiệu quá liều (Ngộ độc)
Người nhà cần đưa bệnh nhân đến Bệnh viện Ung bướu Bắc Ninh hoặc cơ sở y tế gần nhất nếu thấy:

Bệnh nhân thở rất chậm (dưới 10 lần/phút) hoặc có cơn ngừng thở.
Đồng tử co nhỏ như đầu đinh ghim.
Hôn mê, gọi hỏi không tỉnh.
Da tái lạnh, vã mồ hôi.

4. Quản lý thuốc an toàn

Bảo quản: Để thuốc ở nơi khô ráo, có khóa cẩn thận, tránh xa tầm tay trẻ em.
Thủ tục hành chính: Morphin là thuốc quản lý đặc biệt. Người nhà cần giữ lại vỏ lọ (nếu là thuốc tiêm) hoặc vỉ thuốc đã dùng hết để đổi lấy đơn thuốc mới theo đúng quy định của Luật Dược.
Không chia sẻ: Tuyệt đối không cho bệnh nhân khác mượn thuốc dù họ có triệu chứng tương tự.

Lời nhắn từ bác sĩ: Đừng để nỗi sợ "nghiện thuốc" ngăn cản bệnh nhân được sống những ngày tháng không đau đớn. Khi dùng đúng mục đích điều trị ung thư, tình trạng lệ thuộc thuốc rất hiếm khi xảy ra như người ta vẫn tưởng.
Nếu bạn đang gặp khó khăn trong việc kiểm soát cơn đau hoặc có bất kỳ thắc mắc nào về đơn thuốc, hãy liên hệ trực tiếp với chúng tôi tại bệnh viện để được tư vấn cụ thể nhất.

Tác giả: quyen quang

Nguồn tin: Khoa Hồi sức tích cực và Chăm sóc giảm nhẹ: