Ý nghĩa xét nghiệm khối tế bào Cell Block trong chẩn đoán tế bào học
- Thứ năm - 22/06/2023 21:48
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Ý nghĩa xét nghiệm khối tế bào Cell Block trong chẩn đoán tế bào học
1. Khái quát về xét nghiệm khối tế bào Cell Block
Xét nghiệm khối tế bào Cell block là một phương pháp xét nghiệm tập trung các tế bào lơ lửng trong mẫu dịch thành một khối nhờ vào lực ly tâm ở tốc độ cao và chất gắn đặc biệt. Khối tế bào thu được sẽ được cố định để giữ nguyên hình dáng sau cắt mỏng - nhuộm màu và được các bác sĩ quan sát dưới kính hiển vi quang học. Từ đó có thể nhận định được tế bào trong dịch là lành tính hay ung thư.
Hình 1: Hình ảnh tràn dịch màng phổi
2. Tại sao xét nghiệm khối tế bào Cell Block lại vượt trội hơn so với xét nghiệm tế bào dịch phết lam Cell smear thông thường?
Với phương pháp xét nghiệm tế bào dịch thông thường, chỉ thu được một phần tế bào trong mẫu dịch nên giảm khả năng bắt trúng tế bào ung thư. Tiếp nữa, trong quá trình xử lý, các tế bào có thể bị thoái hóa và biến đổi do nhiều nguyên nhân khác nhau nên có thể bỏ sót tổn thương.
Với mẫu tế bào dịch phết lam thông thường, mẫu bệnh phẩm sẽ không được bảo quản lâu nên trong trường hợp nghi ngờ hoặc cần xem xét thêm sẽ phải thực hiện thủ thuật để lấy thêm dịch để làm xét nghiệm.
Với phương pháp xét nghiệm khối tế bào Cell block sẽ thu được toàn bộ toàn bộ các tế bào trong dịch thụ được, tăng khả năng bắt trúng tế bào ung thư. Các tế bào được xử lý bằng kỹ thuật đặc biệt nên bảo toàn được hình dạng tế bào giống như tế bào khi ở trong cơ thể. Đặc biệt, còn lưu trữ được cấu trúc sắp xếp của các tế bào giúp tăng thêm khả năng nhận định được tế bào lành tính hay ung thư.
Khối tế bào thu được sau khi chẩn đoán tế bào học sẽ lưu trữ được trong nhiều năm để có thể thực hiện các xét nghiệm chuyên sâu như hóa mô miễn dịch, đột biến gen,… phục vụ cho chẩn đoán điều trị tiếp mà không cần phải lấy thêm dịch.
Vì vậy, độ đặc hiệu của xét nghiệm khối tế bào lên tới 98%.
3. Xét nghiệm khối tế bào Cell block được thực hiện trong trường hợp nào?
Khi bệnh nhân xuất hiện tràn dịch bất thường tại các khoang của cơ thể như tràn dịch màng phổi, màng bụng, màng tim,… sau khi thăm khám, các bác sĩ sẽ lấy dịch bất thường đó rồi gửi làm xét nghiệm.
Sau khi thăm khám và làm các xét nghiệm cần thiết như X-quang tim phổi, điện tim, siêu âm, tổng phân tích tế bào máu ngoại vi, đông máu cơ bản,… bệnh nhân sẽ được chuyển tới phòng thủ thuật để lấy dịch.
Bệnh nhân sẽ được nằm hoặc ngồi tùy thuộc vào số lượng và vị trí tràn dịch để thuận tiện cho bác sĩ và giảm tai biến cho bệnh nhân.
Sau đó bác sĩ sẽ sát khuẩn, gây tê tại chỗ để tránh nhiễm trùng và giảm đau đớn cho bệnh nhân.
Việc lấy dịch này có thể thực hiện dưới hướng dẫn của siêu âm hoặc không.
Sau khi thực hiện xong thủ thuật, mẫu dịch của bệnh nhân sẽ được chuyển ngay tới khoa Giải phẫu bệnh để tiến hành các bước tiếp theo. Còn bệnh nhân được lưu lại để theo dõi các biến chứng có thể xảy ra khi trong quá trình thực hiện thủ thuật.
Kết quả xét nghiệm Cell block sẽ có sau 3 - 4 ngày, kết quả sẽ được thông báo tới bệnh nhân.
1. Khái quát về xét nghiệm khối tế bào Cell Block
Xét nghiệm khối tế bào Cell block là một phương pháp xét nghiệm tập trung các tế bào lơ lửng trong mẫu dịch thành một khối nhờ vào lực ly tâm ở tốc độ cao và chất gắn đặc biệt. Khối tế bào thu được sẽ được cố định để giữ nguyên hình dáng sau cắt mỏng - nhuộm màu và được các bác sĩ quan sát dưới kính hiển vi quang học. Từ đó có thể nhận định được tế bào trong dịch là lành tính hay ung thư.
Hình 1: Hình ảnh tràn dịch màng phổi
2. Tại sao xét nghiệm khối tế bào Cell Block lại vượt trội hơn so với xét nghiệm tế bào dịch phết lam Cell smear thông thường?
Với phương pháp xét nghiệm tế bào dịch thông thường, chỉ thu được một phần tế bào trong mẫu dịch nên giảm khả năng bắt trúng tế bào ung thư. Tiếp nữa, trong quá trình xử lý, các tế bào có thể bị thoái hóa và biến đổi do nhiều nguyên nhân khác nhau nên có thể bỏ sót tổn thương.
Với mẫu tế bào dịch phết lam thông thường, mẫu bệnh phẩm sẽ không được bảo quản lâu nên trong trường hợp nghi ngờ hoặc cần xem xét thêm sẽ phải thực hiện thủ thuật để lấy thêm dịch để làm xét nghiệm.
Với phương pháp xét nghiệm khối tế bào Cell block sẽ thu được toàn bộ toàn bộ các tế bào trong dịch thụ được, tăng khả năng bắt trúng tế bào ung thư. Các tế bào được xử lý bằng kỹ thuật đặc biệt nên bảo toàn được hình dạng tế bào giống như tế bào khi ở trong cơ thể. Đặc biệt, còn lưu trữ được cấu trúc sắp xếp của các tế bào giúp tăng thêm khả năng nhận định được tế bào lành tính hay ung thư.
Khối tế bào thu được sau khi chẩn đoán tế bào học sẽ lưu trữ được trong nhiều năm để có thể thực hiện các xét nghiệm chuyên sâu như hóa mô miễn dịch, đột biến gen,… phục vụ cho chẩn đoán điều trị tiếp mà không cần phải lấy thêm dịch.
Vì vậy, độ đặc hiệu của xét nghiệm khối tế bào lên tới 98%.
3. Xét nghiệm khối tế bào Cell block được thực hiện trong trường hợp nào?
Khi bệnh nhân xuất hiện tràn dịch bất thường tại các khoang của cơ thể như tràn dịch màng phổi, màng bụng, màng tim,… sau khi thăm khám, các bác sĩ sẽ lấy dịch bất thường đó rồi gửi làm xét nghiệm.
Sau khi thăm khám và làm các xét nghiệm cần thiết như X-quang tim phổi, điện tim, siêu âm, tổng phân tích tế bào máu ngoại vi, đông máu cơ bản,… bệnh nhân sẽ được chuyển tới phòng thủ thuật để lấy dịch.
Bệnh nhân sẽ được nằm hoặc ngồi tùy thuộc vào số lượng và vị trí tràn dịch để thuận tiện cho bác sĩ và giảm tai biến cho bệnh nhân.
Sau đó bác sĩ sẽ sát khuẩn, gây tê tại chỗ để tránh nhiễm trùng và giảm đau đớn cho bệnh nhân.
Việc lấy dịch này có thể thực hiện dưới hướng dẫn của siêu âm hoặc không.
Sau khi thực hiện xong thủ thuật, mẫu dịch của bệnh nhân sẽ được chuyển ngay tới khoa Giải phẫu bệnh để tiến hành các bước tiếp theo. Còn bệnh nhân được lưu lại để theo dõi các biến chứng có thể xảy ra khi trong quá trình thực hiện thủ thuật.
Kết quả xét nghiệm Cell block sẽ có sau 3 - 4 ngày, kết quả sẽ được thông báo tới bệnh nhân.