CHĂM SÓC GIAI ĐOẠN HỒI TỈNH SAU MỔ NỘI SOI Ổ BỤNG
- Thứ hai - 19/12/2022 09:51
- In ra
- Đóng cửa sổ này
CHĂM SÓC GIAI ĐOẠN HỒI TỈNH SAU MỔ NỘI SOI Ổ BỤNG
Giai đoạn hồi tỉnh (thoát mê) là giai đoạn quan trọng nhất sau mổ nói chung, là giai đoạn định hướng và đánh giá bệnh nhân sau phẫu thuật có ổn định hay không nhằm giảm thiểu các nguy cơ và chi phí sau mổ.
Ở hầu hết các bệnh nhân, thoát mê thường êm dịu, không có biến cố gì, nếu sau một cuộc gây mê và phẫu thuật không có biến chứng. Tuy nhiên, ở một số bệnh nhân, thoát mê có thể là một quá trình đe dọa tính mạng nếu không được xử lý tốt và kịp thời bởi bác sĩ gây mê, điều dưỡng hồi tỉnh lành nghề. Vừa mổ xong, người bệnh ở trong tình trạng rất dễ xảy ra các biến chứng hoặc tai biến do các nguyên nhân khác nhau. Đối với gây mê hồi sức, thoát mê an toàn là điểm mấu chốt trong điều trị trong và sau mổ.
Đặc điểm của mổ nội soi ổ bụng
- Bơm khí (chủ yếu là khí CO2) vào khoang màng bụng là một kỹ thuật quen thuộc hiện nay để tạo ra khoảng trống trong ổ bụng để phẫu thuật nội soi, kết quả là biến đổi hô hấp và tuần hoàn, có thể gây ra các biến chứng nghiêm trọng.
- Thời gian phẫu thuật nội soi ổ bụng thường dài hơn bình thường so với cùng một loại phẫu thuật.
- Một số trường hợp phẫu thuật nội soi thất bại phải chuyển mổ mở (tăng thời gian phẫu thuật, thay đổi tư thế bệnh nhân).
Các lợi ích của phẫu thuật nội soi
- Tuy phẫu thuật nội soi ổ bụng phải chấp nhận các hậu quả do bơm khí khoang màng bụng gây ra nhưng lợi ích sau mổ rất lớn. Khác với mổ mở, hồi phục sau mổ nội soi nhanh hơn, giảm tình trạng suy yếu sau mổ, tinh thần bệnh nhân tốt hơn, tình trạng ổn định được duy trì tốt hơn.
- Phẫu thuật nội soi tránh được việc bộc lộ vết mổ và các thao tác bằng tay đối với các tạng trong ổ bụng, giảm chấn thương (đường rạch) vào khoang màng bụng. Kết quả là giảm nguy cơ tắc ruột, thời gian nhịn ăn sau mổ, thời gian truyền dịch, thời gian nằm viện.
- Các liên quan về kinh tế của các yếu tố trên chính là bằng chứng về lợi ích của phẫu thuật nội soi.
Một số lưu ý khi chăm sóc và theo dõi bệnh nhân sau mổ nội soi ổ bụng
Sự xả tháo khí khỏi ổ bụng sẽ làm tăng tuần hoàn trở về dẫn tới tăng tiền gánh, đặc biệt trong lúc sức cản mạch máu hệ thống còn cao, vì vậy có thể dẫn tới những thời điểm tăng huyết áp. Tình trạng tăng gánh sau mổ nội soi ổ bụng dẫn đến rối loạn huyết động nghiêm trọng ở những bệnh nhân có tiền sử tim mạch từ trước. Bên cạnh đó, có thể xuất hiện những đợt rét run do giảm thân nhiệt vì khí CO2 làm lạnh ổ bụng. Thái độ xử trí lúc này là phải hạn chế những biến đổi về tuần hoàn do những nguyên nhân trên bằng cách yêu cầu phẫu thuật viên xả khí CO2 từ ổ bụng. Để bệnh nhân tỉnh dần và yên tĩnh, theo dõi liên tục các thông số huyết động tại phòng hồi tỉnh, có thể thông khí nhân tạo tiếp tục ở phòng hồi tỉnh nếu cần, ủ ấm cho bệnh nhân. Chỉ rút ống nội khí quản khi bệnh nhân tỉnh hẳn, hết tác dụng giãn cơ, ổn định hoàn toàn về mặt huyết động, thông khí và nhiệt độ cơ thể.
Mặc dù có nghiên cứu rằng, chức năng hô hấp sau mổ của phẫu thuật nội soi ổ bụng không bị giảm như sau phẫu thuật mở, nhưng nhu cầu oxy vẫn tăng sau mổ. Vì vậy, cần chỉ định thở oxy sau mổ cho tất cả các bệnh nhân, kể cả những bệnh nhân khỏe mạnh.
Tỷ lệ nôn và buồn nôn sau mổ nội soi ổ bụng cũng tăng đáng kể so với các loại phẫu thuật khác, do đó cần phòng và điều trị buồn nôn và nôn sau mổ, đặc biệt là các bệnh nhân phẫu thuật ngoại trú.
Đặc điểm đau sau mổ của phẫu thuật nội soi ổ bụng ngoài lý do đau vết mổ còn nguyên nhân đau do kích thích màng bụng, biểu hiện bệnh nhân đau khắp bụng. Để giảm hiện tượng này, sau khi xả khí thì các phẫu thuật viên nên hút sạch khí trước khi đóng bụng.
Giai đoạn hồi tỉnh (thoát mê) là giai đoạn quan trọng nhất sau mổ nói chung, là giai đoạn định hướng và đánh giá bệnh nhân sau phẫu thuật có ổn định hay không nhằm giảm thiểu các nguy cơ và chi phí sau mổ.
Ở hầu hết các bệnh nhân, thoát mê thường êm dịu, không có biến cố gì, nếu sau một cuộc gây mê và phẫu thuật không có biến chứng. Tuy nhiên, ở một số bệnh nhân, thoát mê có thể là một quá trình đe dọa tính mạng nếu không được xử lý tốt và kịp thời bởi bác sĩ gây mê, điều dưỡng hồi tỉnh lành nghề. Vừa mổ xong, người bệnh ở trong tình trạng rất dễ xảy ra các biến chứng hoặc tai biến do các nguyên nhân khác nhau. Đối với gây mê hồi sức, thoát mê an toàn là điểm mấu chốt trong điều trị trong và sau mổ.
Đặc điểm của mổ nội soi ổ bụng
- Bơm khí (chủ yếu là khí CO2) vào khoang màng bụng là một kỹ thuật quen thuộc hiện nay để tạo ra khoảng trống trong ổ bụng để phẫu thuật nội soi, kết quả là biến đổi hô hấp và tuần hoàn, có thể gây ra các biến chứng nghiêm trọng.
- Thời gian phẫu thuật nội soi ổ bụng thường dài hơn bình thường so với cùng một loại phẫu thuật.
- Một số trường hợp phẫu thuật nội soi thất bại phải chuyển mổ mở (tăng thời gian phẫu thuật, thay đổi tư thế bệnh nhân).
Các lợi ích của phẫu thuật nội soi
- Tuy phẫu thuật nội soi ổ bụng phải chấp nhận các hậu quả do bơm khí khoang màng bụng gây ra nhưng lợi ích sau mổ rất lớn. Khác với mổ mở, hồi phục sau mổ nội soi nhanh hơn, giảm tình trạng suy yếu sau mổ, tinh thần bệnh nhân tốt hơn, tình trạng ổn định được duy trì tốt hơn.
- Phẫu thuật nội soi tránh được việc bộc lộ vết mổ và các thao tác bằng tay đối với các tạng trong ổ bụng, giảm chấn thương (đường rạch) vào khoang màng bụng. Kết quả là giảm nguy cơ tắc ruột, thời gian nhịn ăn sau mổ, thời gian truyền dịch, thời gian nằm viện.
- Các liên quan về kinh tế của các yếu tố trên chính là bằng chứng về lợi ích của phẫu thuật nội soi.
Một số lưu ý khi chăm sóc và theo dõi bệnh nhân sau mổ nội soi ổ bụng
Sự xả tháo khí khỏi ổ bụng sẽ làm tăng tuần hoàn trở về dẫn tới tăng tiền gánh, đặc biệt trong lúc sức cản mạch máu hệ thống còn cao, vì vậy có thể dẫn tới những thời điểm tăng huyết áp. Tình trạng tăng gánh sau mổ nội soi ổ bụng dẫn đến rối loạn huyết động nghiêm trọng ở những bệnh nhân có tiền sử tim mạch từ trước. Bên cạnh đó, có thể xuất hiện những đợt rét run do giảm thân nhiệt vì khí CO2 làm lạnh ổ bụng. Thái độ xử trí lúc này là phải hạn chế những biến đổi về tuần hoàn do những nguyên nhân trên bằng cách yêu cầu phẫu thuật viên xả khí CO2 từ ổ bụng. Để bệnh nhân tỉnh dần và yên tĩnh, theo dõi liên tục các thông số huyết động tại phòng hồi tỉnh, có thể thông khí nhân tạo tiếp tục ở phòng hồi tỉnh nếu cần, ủ ấm cho bệnh nhân. Chỉ rút ống nội khí quản khi bệnh nhân tỉnh hẳn, hết tác dụng giãn cơ, ổn định hoàn toàn về mặt huyết động, thông khí và nhiệt độ cơ thể.
Mặc dù có nghiên cứu rằng, chức năng hô hấp sau mổ của phẫu thuật nội soi ổ bụng không bị giảm như sau phẫu thuật mở, nhưng nhu cầu oxy vẫn tăng sau mổ. Vì vậy, cần chỉ định thở oxy sau mổ cho tất cả các bệnh nhân, kể cả những bệnh nhân khỏe mạnh.
Tỷ lệ nôn và buồn nôn sau mổ nội soi ổ bụng cũng tăng đáng kể so với các loại phẫu thuật khác, do đó cần phòng và điều trị buồn nôn và nôn sau mổ, đặc biệt là các bệnh nhân phẫu thuật ngoại trú.
Đặc điểm đau sau mổ của phẫu thuật nội soi ổ bụng ngoài lý do đau vết mổ còn nguyên nhân đau do kích thích màng bụng, biểu hiện bệnh nhân đau khắp bụng. Để giảm hiện tượng này, sau khi xả khí thì các phẫu thuật viên nên hút sạch khí trước khi đóng bụng.