NHỮNG ĐIỀU CẦN BIẾT VỀ UNG THƯ PHỔI
- Thứ sáu - 26/06/2026 04:04
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Thuốc lá là nguyên nhân chính gây ra 90% trường hợp ung thư phổi. Người hút thuốc lá có nguy cơ mắc ung thư phổi cao hơn khoảng 20 lần so với người không hút thuốc lá. Một số người có yếu tố di truyền sẽ càng dễ bị ung thư phổi nếu hút thuốc.
Các nguyên nhân khác bao gồm phơi nhiễm tia phóng xạ, hóa chất sinh ung thư trong môi trường ô nhiễm. Trong đó asbestos (tiếng Pháp là amiante) được đề cập nhiều nhất trong y văn.
Triệu chứng ung thư phổi
Thông thường ung thư phổi ở giai đoạn sớm không có triệu chứng. Khi ung thư ở giai đoạn tiến triển, bệnh nhân có thể có những triệu chứng như:
- Ho (có thể ho khan, ho đờm hay ho máu)
- Đau tức ngực, khó thở, khàn tiếng.
- Sút cân, đau mỏi cơ thể
Hoặc có thể phù mặt, cổ và ngực khi tĩnh mạch lớn trong lồng ngực bị chèn ép. Nếu khối u ở vị trí đỉnh phổi, có thể có triệu chứng đau ở tay, vai và cổ. Ở giai đoạn muộn khi có di căn xương, gan, não … bệnh nhân có thể có triệu chứng đau nhức xương, đau cột sống (di căn xương), đau tức bụng (di căn gan), đau đầu, lẫn lộn, sụp mí mắt, nhìn mờ, yếu tay chân (di căn não). Tất cả các triệu chứng trên có thể do các nguyên nhân bệnh lý khác không phải ung thư phổi. Nhưng khi có các triệu chứng kể trên, bệnh nhân cần đi khám tại các cơ sở chuyên khoa.
Chẩn đoán ung thư phổi
Chụp X.Quang phổi thường có thể nhìn thấy hình ảnh phổi hai chiều. Chụp cắt lớp vi tính lồng ngực dựng lại hình ảnh phổi ba chiều giúp nhận định vị trí và kích thước tổn thương tốt hơn. Chụp PET Scan sử dụng chất phóng xạ kết hợp cắt lớp vi tính trên nguyên lí tế bào ung thư hấp thụ dược chất phóng xạ nhiều nhất và sẽ hiện rõ nhất khi ghi hình. Mô bệnh học là tiêu chuẩn vàng trong chẩn đoán xác định bệnh.
Điều trị ung thư phổi
Có ba phương pháp chính: phẫu thuật, xạ trị và hoá trị. Quyết định chọn lựa phương pháp điều trị phụ thuộc chủ yếu vào giai đoạn bệnh, thể ung thư, tuổi và thể trạng.
Phẫu thuật
Thường áp dụng cho bệnh nhân giai đoạn sớm, khối u còn khu trú. Phẫu thuật có thể mổ mở hoặc nội soi, cắt một phần hay một thùy phổi, thậm chí có trường hợp phải cắt hai thùy hay cả phổi một bên, cùng lúc, hạch rốn phổi và hạch trung thất cũng được lấy lấy bỏ, nạo vét.
Xạ trị
Là cách dùng tia bức xạ ion hóa có năng lượng cao để tiêu diệt tế bào ung thư. Các tia sử dụng có thể là tia photon, electron, neutron hay proton.
Hoá trị
Các thuốc hoá trị thường dung trong ung thử phổi là Platinum (Cisplatin, Carboplatin), Paclitaxel, Docetaxel, Etoposide, Navelbine, Gemcitabine, Topotecan, Irinotecan, Vinblastin. Các tác dụng phụ thường gặp nhất là nôn, buồn nôn, ăn không ngon, táo bón, tiêu chảy, rụng tóc, tê bì tay chân, đau nhức cơ xương. Các bác sĩ chuyên khoa ung thư sẽ cho các thuốc hỗ trợ để kiểm soát các tác dụng phụ này.
Điều trị đích
Là các thuốc chỉ tác động đến tế bào ung thư, không diệt các tế bào lành, do vậy ít có tác dụng phụ hơn hóa trị thông thường. Đột biến đích EGFR thường gặp nhất trong ung thư phổi.
Các nguyên nhân khác bao gồm phơi nhiễm tia phóng xạ, hóa chất sinh ung thư trong môi trường ô nhiễm. Trong đó asbestos (tiếng Pháp là amiante) được đề cập nhiều nhất trong y văn.
Triệu chứng ung thư phổi
Thông thường ung thư phổi ở giai đoạn sớm không có triệu chứng. Khi ung thư ở giai đoạn tiến triển, bệnh nhân có thể có những triệu chứng như:
- Ho (có thể ho khan, ho đờm hay ho máu)
- Đau tức ngực, khó thở, khàn tiếng.
- Sút cân, đau mỏi cơ thể
Hoặc có thể phù mặt, cổ và ngực khi tĩnh mạch lớn trong lồng ngực bị chèn ép. Nếu khối u ở vị trí đỉnh phổi, có thể có triệu chứng đau ở tay, vai và cổ. Ở giai đoạn muộn khi có di căn xương, gan, não … bệnh nhân có thể có triệu chứng đau nhức xương, đau cột sống (di căn xương), đau tức bụng (di căn gan), đau đầu, lẫn lộn, sụp mí mắt, nhìn mờ, yếu tay chân (di căn não). Tất cả các triệu chứng trên có thể do các nguyên nhân bệnh lý khác không phải ung thư phổi. Nhưng khi có các triệu chứng kể trên, bệnh nhân cần đi khám tại các cơ sở chuyên khoa.
Chẩn đoán ung thư phổi
Chụp X.Quang phổi thường có thể nhìn thấy hình ảnh phổi hai chiều. Chụp cắt lớp vi tính lồng ngực dựng lại hình ảnh phổi ba chiều giúp nhận định vị trí và kích thước tổn thương tốt hơn. Chụp PET Scan sử dụng chất phóng xạ kết hợp cắt lớp vi tính trên nguyên lí tế bào ung thư hấp thụ dược chất phóng xạ nhiều nhất và sẽ hiện rõ nhất khi ghi hình. Mô bệnh học là tiêu chuẩn vàng trong chẩn đoán xác định bệnh.
Điều trị ung thư phổi
Có ba phương pháp chính: phẫu thuật, xạ trị và hoá trị. Quyết định chọn lựa phương pháp điều trị phụ thuộc chủ yếu vào giai đoạn bệnh, thể ung thư, tuổi và thể trạng.
Phẫu thuật
Thường áp dụng cho bệnh nhân giai đoạn sớm, khối u còn khu trú. Phẫu thuật có thể mổ mở hoặc nội soi, cắt một phần hay một thùy phổi, thậm chí có trường hợp phải cắt hai thùy hay cả phổi một bên, cùng lúc, hạch rốn phổi và hạch trung thất cũng được lấy lấy bỏ, nạo vét.
Xạ trị
Là cách dùng tia bức xạ ion hóa có năng lượng cao để tiêu diệt tế bào ung thư. Các tia sử dụng có thể là tia photon, electron, neutron hay proton.
Hoá trị
Các thuốc hoá trị thường dung trong ung thử phổi là Platinum (Cisplatin, Carboplatin), Paclitaxel, Docetaxel, Etoposide, Navelbine, Gemcitabine, Topotecan, Irinotecan, Vinblastin. Các tác dụng phụ thường gặp nhất là nôn, buồn nôn, ăn không ngon, táo bón, tiêu chảy, rụng tóc, tê bì tay chân, đau nhức cơ xương. Các bác sĩ chuyên khoa ung thư sẽ cho các thuốc hỗ trợ để kiểm soát các tác dụng phụ này.
Điều trị đích
Là các thuốc chỉ tác động đến tế bào ung thư, không diệt các tế bào lành, do vậy ít có tác dụng phụ hơn hóa trị thông thường. Đột biến đích EGFR thường gặp nhất trong ung thư phổi.