NHỮNG ĐIỀU CẦN BIẾT VÀ THỰC HIỆN SAU ĐIỀU TRỊ UNG THƯ VÚ VÀ KHÁM ĐỊNH KỲ THƯƠNG XUYÊN
- Thứ ba - 29/10/2024 22:32
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Tại sao phải khám định kỳ và cần theo dõi, xét nghiệm những gì?
Mặc dù thời gian sống thêm của bệnh nhân ung thư vú đã cải thiện rất nhiều nhưng bạn vẫn có nguy cơ tái phát tại chỗ và di căn xa. Tái phát thường xảy ra trong 5 năm đầu tiên sau chẩn đoán đặc biệt trên nhóm bệnh nhân có thụ thể nội tiết âm tính hoặc HER2 dương tính. Với nhóm nội tiết dương tính, HER2 âm tính bạn có thể bị tái phát muộn hơn và thường tiến triển thầm lặng.
Chính vì vậy sau kết thúc điều trị, bệnh nhân cần tái khám định kỳ (3 tháng 1 lần trong 2 năm đầu, nếu bệnh ổn định thì cứ 6 tháng 1 lần trong 3 năm tiếp và 1 năm 1 lần trong những năm tiếp theo) nhằm phát hiện tái phát sớm để điều trị kịp thời.Tuy nhiên cần tái khám ngay nếu có các dấu hiệu nghi ngờ tái phát như:
+ Khối bất thường ở vú hoặc thành ngực
+ Chảy dịch đầu núm vú của vú đã phẫu thuật bảo tồn hoặc của vú đối bên
+ Thay đổi da vùng thành ngực hoặc vú
+ Sờ thấy hạch vùng nách, cổ, trên và dưới xương đòn
+ Đau xương dai dẳng
+ Ho, khó thở, đau ngực
+ Đau tức vùng gan
+ Đau đầu, buồn nôn, nôn
+ Mệt mỏi, giảm cân nhanh mà không ăn kiêng
Bác sỹ sẽ khám vú, thành ngực, hệ thống hạch cổ, hạch nách và các dấu hiệu khác nếu có, chỉ định các xét nghiệm như chụp X quang bên vú còn lại, siêu âm tuyến vú, CA15-3 và các xét nghiệm khác nếu cần.
Các lưu ý khác
- Tập thể dục thường xuyên duy trì cân nặng lý tưởng (chỉ số BMI trong giới hạn bình thường), tránh béo phì, giảm nguy cơ bị phù tay voi bên phẫu thuật cắt vú.
- Không uống rượu, bia, chất kích thích
- Bệnh nhân có thụ thể nội tiết dương tính thì không nên dùng các sản phẩm từ đậu nành vì phytoestrogen có trong đậu nành làm kích thích sự phát triển của các tế bào ung thư phụ thuộc hormon sinh dục nữ. Cũng không nên dùng các thuốc có chứa hoặc làm tăng nội tiết tố nữ.
- Khi điều trị nội tiết ở bệnh nhân chưa mãn kinh thì rất dễ gặp cơn bốc hỏa, khô âm đạo, nấm âm đạo. Đối với bệnh nhân đã mãn kinh thì có thể bị đau xương khớp. Cần tư vấn bác sỹ điều trị để được hướng dẫn cách điều trị hoặc thay đổi thuốc.
- Nếu bệnh nhân còn trong độ tuổi sinh đẻ và có nhu cầu sinh con thì cần bảo quản trứng trước điều trị hóa trị. Không nên mang thai trong 2 năm đầu sau điều trị vì đây là giai đoạn nguy cơ tái phát cao nhất. Phải áp dụng các biện pháp tránh thai trong và sau điều trị thuốc kháng HER2 (trastuzumab) ít nhất 7 tháng vì nó gây dị dạng thai.
Mặc dù thời gian sống thêm của bệnh nhân ung thư vú đã cải thiện rất nhiều nhưng bạn vẫn có nguy cơ tái phát tại chỗ và di căn xa. Tái phát thường xảy ra trong 5 năm đầu tiên sau chẩn đoán đặc biệt trên nhóm bệnh nhân có thụ thể nội tiết âm tính hoặc HER2 dương tính. Với nhóm nội tiết dương tính, HER2 âm tính bạn có thể bị tái phát muộn hơn và thường tiến triển thầm lặng.
Chính vì vậy sau kết thúc điều trị, bệnh nhân cần tái khám định kỳ (3 tháng 1 lần trong 2 năm đầu, nếu bệnh ổn định thì cứ 6 tháng 1 lần trong 3 năm tiếp và 1 năm 1 lần trong những năm tiếp theo) nhằm phát hiện tái phát sớm để điều trị kịp thời.Tuy nhiên cần tái khám ngay nếu có các dấu hiệu nghi ngờ tái phát như:
+ Khối bất thường ở vú hoặc thành ngực
+ Chảy dịch đầu núm vú của vú đã phẫu thuật bảo tồn hoặc của vú đối bên
+ Thay đổi da vùng thành ngực hoặc vú
+ Sờ thấy hạch vùng nách, cổ, trên và dưới xương đòn
+ Đau xương dai dẳng
+ Ho, khó thở, đau ngực
+ Đau tức vùng gan
+ Đau đầu, buồn nôn, nôn
+ Mệt mỏi, giảm cân nhanh mà không ăn kiêng
Bác sỹ sẽ khám vú, thành ngực, hệ thống hạch cổ, hạch nách và các dấu hiệu khác nếu có, chỉ định các xét nghiệm như chụp X quang bên vú còn lại, siêu âm tuyến vú, CA15-3 và các xét nghiệm khác nếu cần.
Các lưu ý khác
- Tập thể dục thường xuyên duy trì cân nặng lý tưởng (chỉ số BMI trong giới hạn bình thường), tránh béo phì, giảm nguy cơ bị phù tay voi bên phẫu thuật cắt vú.
- Không uống rượu, bia, chất kích thích
- Bệnh nhân có thụ thể nội tiết dương tính thì không nên dùng các sản phẩm từ đậu nành vì phytoestrogen có trong đậu nành làm kích thích sự phát triển của các tế bào ung thư phụ thuộc hormon sinh dục nữ. Cũng không nên dùng các thuốc có chứa hoặc làm tăng nội tiết tố nữ.
- Khi điều trị nội tiết ở bệnh nhân chưa mãn kinh thì rất dễ gặp cơn bốc hỏa, khô âm đạo, nấm âm đạo. Đối với bệnh nhân đã mãn kinh thì có thể bị đau xương khớp. Cần tư vấn bác sỹ điều trị để được hướng dẫn cách điều trị hoặc thay đổi thuốc.
- Nếu bệnh nhân còn trong độ tuổi sinh đẻ và có nhu cầu sinh con thì cần bảo quản trứng trước điều trị hóa trị. Không nên mang thai trong 2 năm đầu sau điều trị vì đây là giai đoạn nguy cơ tái phát cao nhất. Phải áp dụng các biện pháp tránh thai trong và sau điều trị thuốc kháng HER2 (trastuzumab) ít nhất 7 tháng vì nó gây dị dạng thai.